Hałas z systemów HVAC. Jak skutecznie wytłumić szachty i kanały wentylacyjne?

227

Dobra jakość powietrza, optymalna temperatura wnętrz, dostęp do światła i… cisza. To warunki niezbędne do komfortowego korzystania z budynków. I o ile podnoszone normy i przepisy narzucają coraz grubsze ocieplenie ścian i dachów, o tyle o kwestii odpowiedniej izolacji akustycznej nie mówi się dostatecznie głośno. Zwłaszcza, że systemy wentylacji i szachty instalacyjne potrafią narobić dużo hałasu. Jak wyglądają wymagania w tym zakresie i na jakie dodatkowe aspekty techniczne warto zwrócić uwagę?

W przypadku szeroko pojętych instalacji HVAC, głównym sprawcą hałasu z reguły są wentylatory, które z jednej strony generują drgania mechaniczne, z drugiej – przetłaczają strumień powietrza, co również nie pozostaje „bez echa”. Problematycznymi elementami z punktu widzenia akustyki bywają także różnego typu przewody i ich rozgałęzienia, których wprawiane w drgania ściany mogą generować niekomfortowy poziom dźwięków. Oprócz tego należy zwrócić uwagę na regulatory, przepustnice, klapy oraz nawiewniki, gdzie dochodzi do dynamicznych zmian prędkości i kierunku przepływu powietrza.

Już na etapie projektu wymagane jest odpowiednie zaplanowanie lokalizacji różnego rodzaju maszynowni, szachtów instalacyjnych, szybów dźwigowych i pionów technicznych, które często wydziela się z konstrukcji obiektu jako oddzielny obiekt budowlany. Jeżeli charakterystyka budynku nie pozwala na taki zabieg, koniecznym staje się zastosowanie dodatkowych rozwiązań konstrukcyjnych i materiałowych oraz elementów tłumiących, takich jak kulisy i tłumiki. Ważną rolę w tym odgrywają tutaj również izolacje techniczne kanałów i szachtów instalacyjnych, które często spełniają funkcje tłumiące.
Jeśli chodzi o konkretne przepisy dotyczące ochrony budynków przez hałasem to Warunki Techniczne odsyłają do normy PN-B-02151-2:2018-01 — Akustyka budowlana. Ochrona przed hałasem w budynkach. Część 2: Wymagania dotyczące dopuszczalnego poziomu dźwięku w pomieszczeniach.

W oparciu o zawarte w tym dokumencie regulacje, poniższa tabela prezentuje dopuszczalne poziomy hałasu przenikającego do pomieszczenia ze wszystkich źródeł, w tym urządzeń i wyposażenia technicznego budynku.
Tabela: Dopuszczalny poziom dźwięku przenoszonego z pomieszczenia do pomieszczenia przeznaczonego do przebywania ludzi.

Dobór izolacji. Jakie parametry są kluczowe?

Oprócz ochrony instalacji przed niepożądanymi stratami lub zyskami ciepła lub przed wilgocią mogącą prowadzić do korozji metalowych elementów, izolacje techniczne zabezpieczają systemy HVAC przed transmisją dźwięków do pomieszczeń. Z uwagi na złożoną naturę dźwięków wynikającą z różnych częstotliwości, przy ocenie zdolności tłumienia danego rozwiązania pod uwagę bierze się dwa parametry: wskaźnik izolacyjności akustycznej Rw, a także współczynnik pochłaniania dźwięku αw.