W celu skutecznego zabezpieczenia zakładu produkcyjnego przed skutkami wybuchu pyłów lub gazów należy zastosować systemy, które wykryją i stłumią zapłon w czasie krótszym niż 60 milisekund. Najbardziej efektywnym rozwiązaniem są systemy, które dzięki ultraszybkim czujnikom ciśnienia i temperatury neutralizują kulę ognia wewnątrz urządzenia, zanim ciśnienie osiągnie poziom niszczący dla konstrukcji. Sprawdź, co powinieneś wiedzieć na ich temat i jak wybrać najlepsze rozwiązanie.

Jak działają systemy detekcji i tłumienia wybuchu?

Mechanizm działania ochrony przeciwwybuchowej opiera się na rozpoznaniu wybuchu w jego najwcześniejszej fazie, zwanej fazą inkubacji. Specjalistyczne detektory optyczne lub ciśnieniowe stale monitorują wnętrze chronionego urządzenia (np. filtra, silosu czy mieszalnika) i w momencie wykrycia nienaturalnego wzrostu parametrów przesyłają sygnał do centrali sterującej. Centrala w ułamku sekundy aktywuje butle hrd, które pod wysokim ciśnieniem wprowadzają środek tłumiący bezpośrednio w strefę zapłonu. Taka reakcja sprawia, że wybuch zostaje „zduszony w zarodku”, a ciśnienie wewnątrz urządzenia wzrasta jedynie o niewielką wartość, całkowicie bezpieczną dla infrastruktury

Dlaczego systemy HRD są lepsze od tradycyjnych paneli odciążających?

Wybór między tłumieniem a odciążaniem wybuchu zależy od lokalizacji urządzenia, jednak systemy HRD oferują znacznie wyższy poziom bezpieczeństwa procesowego. Podczas gdy panele odciążające wymagają wyrzutu ognia i ciśnienia na zewnątrz (co wiąże się z koniecznością wyznaczenia stref zagrożenia wokół hali), systemy tłumienia zatrzymują cały proces wewnątrz maszyny.

Jest to niezbędne, gdy zakłady produkcyjne są coraz gęściej zabudowane i często nie ma możliwości bezpiecznego wyprowadzenia fali wybuchowej poza budynek. Dodatkowo, systemy tłumienia zapobiegają przedostawaniu się toksycznych produktów spalania do atmosfery, co czyni je rozwiązaniem bardziej ekologicznym.

Gdzie systemy detekcji wybuchu są obowiązkowe?

Ochrona przeciwwybuchowa jest obligatoryjna wszędzie tam, gdzie występują palne pyły (np. cukier, mąka, pył drzewny, pyły metali) lub opary cieczy palnych w zamkniętych przestrzeniach. Najczęściej systemy te instaluje się w:

• Filtrach i odpylaczach: Miejsca o największym stężeniu drobnego pyłu.
• Silosach i zbiornikach magazynowych: Gdzie objętość potencjalnego wybuchu jest największa.
• Elewatorach kubełkowych i przenośnikach: Które mogą przenieść wybuch na inne części zakładu.
• Młynach i kruszarkach: Gdzie proces technologiczny naturalnie generuje iskry i wysokie temperatury.

Jak długo żywotne są ładunki tłumiące i od czego to zależy?

Standardowy okres przydatności środka tłumiącego w systemach hrd wynosi od 5 do 10 lat, jednak sprawność całego modułu zależy od regularnej legalizacji ciśnieniowej butli oraz warunków panujących w zakładzie. W praktyce przemysłowej przyjmuje się, że ważnym terminem, którego nie można przegapić, są przeglądy co 6–12 miesięcy, które weryfikują, czy ładunek nie uległ zbryleniu, a ciśnienie napędowe (zazwyczaj azot) utrzymuje się na stałym poziomie.

Na realną żywotność i niezawodność ładunków wpływ mają trzy główne czynniki:

• Warunki środowiskowe: Wysoka wilgotność oraz skrajne temperatury (powyżej +50°C lub poniżej -20°C) mogą przyspieszać proces starzenia się uszczelnień i wpływać na właściwości fizyczne proszku tłumiącego.
• Wibracje instalacji: W zakładach, gdzie urządzenia (np. młyny) generują silne drgania, konieczne jest stosowanie specjalnych mocowań antywibracyjnych dla butli HRD, aby zapobiec mechanicznemu rozszczelnieniu głowic.
• Przepisy dozoru technicznego (UDT): Same zbiorniki ciśnieniowe podlegają rygorystycznym normom. Nawet jeśli środek tłumiący jest chemicznie sprawny, butla po upływie 10 lat od daty produkcji musi przejść pełną rewizję wewnętrzną i próbę ciśnieniową, aby mogła zostać dopuszczona do dalszej eksploatacji.

Bezpieczeństwo procesowe to fundament ciągłości produkcji

Zastosowanie nowoczesnych detekcji i tłumienia wybuchu to jedyna droga do pełnego zabezpieczenia zakładu przed nieprzewidywalnymi skutkami zapłonu pyłów. Wykorzystanie technologii hrd pozwala nie tylko na ochronę zdrowia i życia pracowników, ale także na zachowanie ciągłości operacyjnej bez konieczności kosztownych przebudów hali pod systemy odciążające. W dobie rygorystycznych przepisów ATEX i rosnących wymagań ubezpieczycieli, inteligentna detekcja jest już standardem, bez którego nowoczesny przemysł nie może funkcjonować w sposób bezpieczny i rentowny.

Źródło:

ASE ATEX Sp. z o.o.
ul. Narwicka 6
80-557 Gdańsk
www.aseatex.ase.pl